Quần đảo Trường Sa là bộ phận không thể tách rời của lãnh thổ Việt Nam. Ở đây, cùng với cán bộ chiến sĩ ngày đêm xây dựng, bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc còn có lực lượng khai thác, đánh bắt hải sản làm giàu cho đất nước.

Thứ trưởng Bùi Bá Bổng tham quan điểm nuôi cá lồng

Đảo chìm Đá Tây nằm trên bãi ngầm san hô có diện tích khá lớn, dài khoảng 7 hải lý, rộng 4 hải lý và có cả những doi cát nổi cao; bên trong có một hồ nước rộng lớn là nơi lý tưởng làm chỗ cho neo đậu cho tàu đánh cá xa bờ của ngư dân tránh bão an toàn. Trong hành trình ghé thăm cán bộ, chiến sĩ đảo Đá Tây, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bùi Bá Bổng cùng các cán bộ ngành Thủy sản đã đến thăm và làm việc với Khu Dịch vụ hậu cần nghề cá đảo Đá Tây (thuộc Công ty TNHH Một thành viên dịch vụ khai thác hải sản Biển Đông) và Đội Nuôi trồng thủy sản và dịch vụ hậu cần nghề cá của Công ty Hải sản Trường Sa. Khu dịch vụ là một ngôi nhà kiên cố được xây trên bãi san hô rộng khoảng 3.000 m2 , với các kho chứa hàng, nhà nghỉ, nhà kính trồng rau để phục vụ đời sống cán bộ, nhân viên...

Ông Dương Thanh Lâm, Trưởng Ban Quản lý Khu Dịch vụ hậu cần nghề cá đảo Đá Tây, cho biết: Phát huy lợi thế đặc trưng của đảo chìm này là bãi ngầm san hô với hồ lớn ở giữa cùng sự giúp đỡ hiệu quả của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Khu Dịch vụ hậu cần nghề cá của đảo đã khá hoàn chỉnh, với nhiều hạng mục quy mô bên cạnh các hệ thống nhận và cung cấp nhiên liệu, nước ngọt cho tàu đánh bắt xa bờ. Đơn vị cung ứng nhiên liệu bằng giá bán ở đất liền; cung cấp nước ngọt và dịch vụ sửa chữa tàu cá vào trú ẩn tránh bão miễn phí... Từ đầu năm đến nay, Trạm đã đón 161 lượt tàu của ngư dân vào neo đậu tránh bão hoặc khi biển động mạnh; cung cấp dịch vụ cho 62 lượt tàu ngư dân; cung cấp 7 tấn nguyên liệu, 130m³ nhớt, 318 m³ nước ngọt, sửa chữa 9 tàu bị hư máy. Điều này đã giúp ngư dân đánh bắt xa bờ tiết kiệm được khá nhiều chi phí và thời gian đi lại, tăng thời gian bám biển để khai thác ở những ngư trường thuận lợi.

Trong chương trình làm việc, đoàn đã đến thăm mô hình thí điểm nuôi thủy sản với các loại cá có giá trị kinh tế cao như cá chim trắng, cá chẽm, cá hồng đen, cá mú.. do Đội Nuôi trồng thủy sản và dịch vụ hậu cần nghề cá thực hiện ở khu vực đảo Đá Tây. Chiếc canô HQ đưa chúng tôi ra khu vực nuôi cá lồng ở xa khu dịch vụ non 1 km. Đoàn đến khi nhân viên của Đội đang dùng vợt để thu hoạch cá chim trắng. Nhìn từng con cá lớn khoảng vài kg vừa vớt dưới nước lên, giãy giụa với lớp vảy trắng lấp lánh dưới ánh nắng buổi trưa trông thật thích mắt. Anh Nguyễn Hữu Quang, Đội trưởng Đội Nuôi trồng cho biết: Hiện nay, có 7 lồng cá đang được nuôi (1 lồng đang sửa chữa) theo công nghệ của Na Uy, mỗi lồng trị giá khoảng 300 triệu đồng/chiếc. Lồng có khả năng chịu được sóng cấp 7, nhưng sóng lớn nhất trong lòng hồ từ trước tới nay mới lên tới cấp 5. Sau khi nuôi thử nghiệm 4 loại cá gồm cá mú, cá chim trắng, cá hồng đen và cá chẽm, qua thực tế cho thấy đến nay chỉ có cá chim trắng, cá hồng đen và cá mú phát triển tốt, có triển vọng phát triển ra quy mô đại trà. Theo anh Lê Văn Doanh (Đội nuôi trồng), 3 người trong Đội thay phiên ra cho cá ăn vào 2 buổi sáng, chiều . Hiện nay, trong 6 lồng có 350 cá chim trắng đã nuôi 12 tháng có trọng lượng 4 kg/con; 700 cá hồng đen nuôi được 6 tháng với trọng lượng trên kg; 3.000 cá chẽm vừa thả được 1 tháng. Đây là những loại cá có thể xuất khẩu.

Qua khảo sát mới nhất, các nhà khoa học Việt Nam đã xác định được tại vùng biển quần đảo Trường Sa có 18 họ hải sản với 32 giống và 37 loài; trong đó có các loài cá có giá trị kinh tế cao như: Cá ngừ vây vàng, cá ngừ mắt to và cá thu, cá mú, cá hồng... Nghề nuôi cá biển cũng như đánh bắt khai thác cá ở Trường Sa trên đường hoàn thiện và phát triển. Tuy nhiên, để khai thác được tiềm năng này, vẫn còn nhiều chuyện cần phải làm - đó là cần phải hoàn thiện khả năng cung ứng dịch vụ hậu cần nghề cá tương xứng với khả năng đánh bắt, khai thác hải sản ở ngư trường Trường Sa vốn xa đất liền. "Khu Dịch vụ cần phải được đáp ứng thêm nhu cầu về lương thực, thực phẩm và chủ động nước ngọt (hiện nay vẫn là nguồn nước mưa) để cung ứng cho ngư dân. Điều quan trọng là cần phải phát triển dự án điện năng lượng để lấy điện sử dụng. Đây là cơ sở để khu dịch vụ hậu cần có thể tiến đến xuất khẩu thủy sản hiện đại. Cá biển đánh bắt được hay cá nuôi đặc sản tại đây sẽ xuất khẩu trực tiếp từ đảo chứ không phải đưa về đất liền", ông Lâm cho biết.

ThS Vũ Đình Đáp, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản III (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cho biết: Để khai thác tốt tiềm năng đánh bắt và nuôi trồng thủy sản có giá trị xuất khẩu, điều quan trọng là phải kết hợp chặt chẽ giữa hoạt động nuôi và khai thác, trong đó phải chú ý đến khâu bảo quản sản phẩm sau thu hoạch (trữ lạnh để bảo đảm chất lượng con cá sau khi đánh bắt). Nhà nước cần phải có sự đầu tư cùng với cơ chế chính sách hỗ trợ cho người dân trực tiếp hành nghề ở quần đảo Trường Sa; đồng thời phải chăm lo dịch vụ đầu vào (thức ăn, con giống) và đầu ra cho số lượng lớn sản phẩm hải sản (xuất khẩu tại chỗ). Thời gian qua, Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản III đã và đang triển khai đề tài cấp Nhà nước về "Nghiên cứu khai thác một số loài cá có giá trị kinh tế ở vùng rạng đáy ở vùng đá san hô của quần đảo Trường Sa bằng ngư cụ lồng bẫy và câu các loại" và sẽ đưa vào ứng dụng trong thực tế vào tháng 8 năm nay (thay vì tháng 1). Khi triển khai, kết quả của dự án này sẽ giúp ngư dân có khả năng thuận lợi hơn khi tham gia đánh bắt, khai thác hải sản ở quần đảo Trường Sa.

Kết thúc buổi làm việc, thứ trưởng Bùi Bá Bổng khẳng định: Sau khi tổng kết và đánh giá về mô hình dịch vụ hậu cần nghề cá cũng như nuôi trồng hải sản ở đảo Đá Tây, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ giao cho các Viện Thủy sản phối hợp cùng các ngành hữu quan lập dự án hỗ trợ, đưa người dân ra biển khai thác và nuôi trồng, đặc biệt đề xuất với Chính phủ có những chính sách hỗ trợ hợp lý. Việc đầu tư khai thác tiềm năng đánh bắt, nuôi trồng hải sản ở quần đảo Trường Sa sẽ góp phần khẳng định chủ quyền trên vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Đó cũng là một trong chương trình quan trọng của Chiến lược biển đảo Việt Nam đến năm 2020.