Ngày 18/7/2010, huyện Gò Công Đông, Tiền Giang lại có xảy ra một trường hợp tử vong do ngộ độc cá nóc. Nạn nhân là Võ Văn Nhắn, 38 tuổi, cư ngụ tại ấp Bà Lãnh, xã Tân Đông, huyện Gò Công Đông.

Ông Nhắn cùng con tên Võ Văn Vũ sinh năm 1994 đi ghe ngoài biển. Vào lúc 15 giờ ngày 17/7/2010, ông Nhắn không ăn cơm với khô chiên cùng các anh em trên ghe mà lấy trứng cá nóc đưa cho người con đem chiên, trứng lâu chín, ông đem nướng và ăn khoảng 1/4 lượng trứng (những người khác không dám ăn trứng); sau đó uống nước trà, sinh hoạt bình thường và đi ngủ vào lúc 19 giờ cùng ngày. Đến 22 giờ, ông mệt, khó thở ngày càng nhiều kèm cứng hàm, mọi người đưa vào bờ, nhưng ghe chỉ chạy được một đoạn thì ông tử vong (lúc 0 giờ 45 phút ngày 18/7/2010).

Đây là trường hợp tử vong khá thương tâm, do không tuân thủ những quy định khuyến cáo của ngành Y tế. Cũng tại Gò Công Đông, Tiền Giang đã từng có người tử vong do ăn cá nóc cách nay khoảng 5 năm. Tình trạng ngộ độc và tử vong do ăn cá nóc đã có xảy ra không chỉ ở các tỉnh ven biển mà ở cả các tỉnh nội địa do ăn phải cá nóc khô, cá nóc đông lạnh như ở Hà Nội, Bắc Ninh, Kon Tum, Dak lak, Tây Ninh, Lâm Đồng, TP Hồ Chí Minh, Bình Thuận, Nam Định, Đồng Tháp, Thừa Thiên-Huế.

Theo thống kê, năm 1999, cả nước có 12 vụ ngộ độc ở 86 người, 15 người chết; năm 2000, số vụ đã tăng lên 18, làm 21 người chết; năm 2001 có 31 vụ ngộ độc, 168 người mắc, 28 người chết. Ngộ độc vì cá nóc tươi có xu hướng giảm, nhưng ngộ độc, tử vong vì cá khô, chả cá nóc lại tăng lên. Tỷ lệ chết do ngộ độc cá nóc so với chết do ngộ độc thực phẩm tăng từ 19% năm 1999 lên gần 50% đầu năm 2000. Nhiều gia đình ăn cá nóc chết cả nhà.

Cá nóc (có nơi gọi là cá cóc, cá bống biển, cá đùi gà) hay tên gọi là Puffer fish, Balloon fish, Fugu ở Nhật, với hàng trăm loài trên thế giới. Ở Việt Nam có gần 70 loài khác nhau. Cá nóc sống ở nước mặn nhiều hơn ở nước ngọt. Cá nóc là cá độc, thường gây ngộ độc ở Nhật Bản, Đài Loan và các nước vùng Đông Nam Á. Trong cá có chứa một loại chất độc tetrodotoxin có độc tính với hệ thần kinh, tim mạch. Đây là một trong các chất có độc tính mạnh nhất được con người biết đến, độc gấp 275 lần so với xyanua và gấp 50 lần so với mã tiền. Nhiều loại động vật biển khác cũng chứa tetrodotoxin như sao biển, bạch tuộc vòng nhẫn xanh, một số loài cua biển,... Ở cá nóc, tất cả các bộ phận của cá đều có chứa tetrodotoxin, đặc biệt là ở các phủ tạng, da và trứng.

Độc tố này không bị phân hủy ở nhiệt độ cao, do đó mặc dù cá nóc được nấu chín kỹ, nhưng độc tố vẫn không thay đổi. Thịt cá để lâu (ví dụ cá nóc khô) hoặc thậm chí nước mắm cá nóc vẫn chứa chất độc và có thể gây ngộ độc. Con người đặc biệt dễ bị ngộ độc tetrodotoxin hơn so với các động vật khác. Người bị ngộ độc cá nóc (ngộ độc tetrodotoxin) biểu hiện rất nhanh, có thể chỉ sau khi ăn 5-15 phút và dễ tử vong (có trường hợp sau khi ăn 17 phút đã tử vong). Hầu hết các triệu chứng ngộ độc biểu hiện rõ sau ăn 6 giờ. Các biểu hiện ngộ độc rất đa dạng, thường là tê môi, lưỡi, chân tay, nôn, yếu mệt, liệt các cơ, loạn nhịp tim, tụt huyết áp, co giật,...Tử vong là do suy hô hấp kết hợp loạn nhịp tim, tụt huyết áp.

Các biện pháp sơ cứu khi bị ngộ độc: sau khi ăn, nếu thấy tê miệng, môi, người bệnh còn tỉnh táo thì gây nôn, cho uống than hoạt tính, đồng thời gọi cấp cứu y tế nơi gần nhất và đưa ngay đến bệnh viện. Nếu người bệnh tím môi, khó thở thì hô hấp nhân tạo (hà hơi thổi ngạt nếu không có phương tiện cấp cứu).

Đề phòng ngộ độc cá nóc: ở nước ta, mặc dù việc buôn bán cá nóc đã bị cấm và các ngành chức năng cũng như các phương tiện thông tin đại chúng đã thường xuyên tuyên truyền về mối nguy hiểm của việc ăn cá nóc, nhưng nhiều người vẫn chủ quan, do đó đã dẫn đến nhiều vụ ngộ độc và chết người xảy ra hàng năm ở nước ta. Trên thực tế, cá nóc không chỉ ở dạng cá tươi mà còn được bày bán ở dạng cá khô, bị chặt đầu hoặc chế biến thành nước mắm khiến cho việc nhận dạng khó khăn.

Bộ Y tế cũng đã khuyến cao mọi người dân không nên ăn (và bán) cá nóc để tránh ngộ độc. Chúng tôi khuyên tất cả mọi người không nên ăn cá nóc (kể cả khô cá nóc) để bảo vệ tính mạng cho chính bản thân mình.