Quy trình phòng chống bệnh vi-rút lúa gây bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá do rầy nâu là môi giới truyền bệnh
Theo thông tin từ Trung tâm Bảo vệ thực vật phía Nam, vi rút gây bệnh vàng lún, lùn xoắn lá chính là do rầy nâu là môi giới truyền bệnh, thông qua việc rầy nâu chích hút cây lúa bị bệnh và mang vi rút trong cơ thể rồi lại chuyển sang hút chích cây lúa khỏe và truyền nguồn bệnh cho cây lúa khỏe. Ngoài cách truyền đó, vi rút không còn cách lây lan khác. Hiện nay chưa có loại thuốc nào có thể hạn chế được bệnh vi rút hại lúa. Vì vậy, muốn ngăn chặn bệnh phải chú trọng các biện pháp phòng bệnh như: áp dụng đồng bộ, chủ động một hệ thống các biện pháp kỹ thuật trồng trọt hợp lý kết hợp với các biện pháp phòng trừ rầy nâu (là vai trò môi giới truyền bệnh) một cách có tính toán để giảm đến mức thấp nhất nguồn bệnh và mật độ rầy nâu môi giới trên đồng ruộng, đặt biệt là giai đoạn cây lúa từ khi sạ đến 30 ngày tuổi.
Để phòng chống bệnh vi rút gây bệnh lúa vàng lùn, lùn xoắn lá do rầy nâu là môi giới truyền bệnh, bà con nông dân cần lưu ý và thực hiện một số biện pháp sau:
- Về kỹ thuật trồng trọt: thực hiện các biện pháp canh tác cần tiến hành nhằm tạo điều kiện để cây lúa khỏe, tăng tính chống chịu của cây lúa với bệnh vi rút hại lúa, giảm nguồn bệnh trên đồng ruộng. Cụ thể là, làm sạch rạ trên các ruộng bị bệnh vụ trước, thu dọn tàn dư, thực bì, bờ cỏ, lúa chét, dùng các giống xác nhận, mật độ lúa giống gieo sạ theo khuyến cáo từ 80-100kg/ha, bón phân cân đối, quản lý nước tùy điều kiện, thực hiện tưới tiêu hợp lý, thường xuyên thăm đồng để sớm phát hiện nhổ bỏ các cây lúa bệnh.
- Về các biện pháp phòng trừ rầy nâu môi giới truyền bệnh, có thể chia làm hai giai đoạn:
Giai đoạn 1: từ 0-30 ngày sau sạ, mục đích chính là hạn chế thấp nhất có thể mật độ rầy trưởng thành mang nguồn bệnh xâm nhập, tồn tại và truyền bệnh trong ruộng lúa, các biện pháp kỹ thuật chính trong giai đoạn này là: xác định thời gian xuống giống phải có sự cách ly giữa hai vụ sản xuất ít nhất 2-3 tuần, gieo sạ theo hướng né rầy và theo từng khu vực, theo mùa vụ; xử lý hạt giống bằng thuốc hóa học trước khi gieo sạ; điều tra phát hiện và phòng trừ rầy nâu trên đồng ruộng, trong đó lưu ý là thường xuyên thăm đồng, tiến hành trừ rầy nâu truyền bệnh khi ở mật độ từ 30-50 con trưởng thành/m2.
Giai đoạn 2: 30 ngày sau sạ đến thu hoạch, mục đích chính là quản lý rầy nâu ở góc độ gây hại trực tiếp tránh cháy rầy cuối vụ và sự phát tán bệnh tới các vùng khác. Các biện pháp kỹ thuật chính trong giai đoạn này là: điều tra phát hiện sâu bệnh bằng cách thường xuyên thăm đồng để phát hiện sớm dịch bệnh trên đồng ruộng; áp dụng các biện pháp quản lý tổng hợp rầy nâu theo khuyến cáo và sử dụng thuốc hóa học để dập dịch theo nguyên tắc "4 đúng"; hạn chế phát tán rầy mang nguồn bệnh từ khu vực này sang khu vực khác và cho vụ lúa tiếp theo.
Văn Nhã